ADR tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan 23-1969 kodlu İzobütan levhası, taşınan maddenin yanıcı gaz özelliği taşıdığını belirtir. Tehlike kodu 23, maddenin yanıcı gaz sınıfında yer aldığını; UN numarası 1969 ise uluslararası tehlikeli madde sınıflandırmasında izobütan (2-metilpropan) olarak kayıtlı hidrokarbonlu gazı ifade eder. İzobütan, normal bütan ile aynı kimyasal formüle (C₄H₁₀) sahip olmakla birlikte farklı yapısal düzenlemesi nedeniyle ayrı bir UN numarasıyla tanımlanmaktadır.

İzobütanın Tehlike Özellikleri

İzobütan, renksiz ve hafifçe petrol benzeri kokusu olan yanıcı bir gazdır. Alt patlama sınırı yaklaşık yüzde 1,8, üst patlama sınırı ise yüzde 8,4 olup bu aralıkta hava ile karıştığında kolayca tutuşabilir. Bütan gibi izobütan da havanın yaklaşık iki katı ağırlığında olduğundan sızıntı durumunda zeminde, bodrumda ve kanal gibi alçak yerlerde birikir. Ateşleme kaynağına yakın bu birikim ani ve şiddetli patlama ve yangınlara yol açabilir. Sıvılaştırılmış haldeyken temas, soğuk yanıklarına neden olabilir.

Hangi Araçlarda ve Sektörlerde Kullanılır?

İzobütan özellikle soğutma endüstrisinde (R600a soğutucu akışkanı olarak) çevre dostu alternatif soğutucu olarak kullanılmaktadır. Aynı zamanda aerosol ürünlerde itici gaz, hafif yakıt uygulamalarında ve petrokimya üretiminde hammadde olarak yaygın tüketim alanı bulmaktadır. Taşımacılıkta basınçlı tüpler, küçük ölçekli LPG tipi tanklar ve özel sızdırmazlığa sahip araçlar kullanılmaktadır. Araçların aşırı ısınmaya karşı korumalı ve iyi havalandırılmış olması güvenlik açısından kritik önem taşımaktadır.

23-1969 Levhasının Özellikleri

23-1969 ADR levhası standart 400x300 mm ölçülerinde alüminyum veya dayanımlı plastik malzemeden üretilmektedir. Turuncu zemin üzerine siyah baskılı tehlike kodu ve UN numarası içeren levha, gündüz ve gece koşullarında uzaktan net biçimde okunabilir. Yüzey, yakıt buharı, UV ışığı ve hava koşullarına karşı dayanıklı kaplama ile hazırlanmıştır. Araç ön ve arka kısma vida ya da mıknatıslı montaj sistemiyle kolayca sabitlenebilir.

Taşıma Kuralları ve Yasal Zorunluluklar

İzobütan taşıyan araçlarda bu levhanın ön ve arka yüzeylere sabitlenmesi ADR mevzuatı kapsamında zorunludur. Sürücülerin ADR Sınıf 2 tehlikeli madde taşımacılığı eğitimini tamamlamış ve belgeli olması gerekmektedir. Araçta taşıma belgesi, güvenlik veri sayfası ve acil durum talimatlarının eksiksiz bulundurulması şarttır. Gaz sızıntısına karşı araçta taşınabilir gaz dedektörü ve kuru kimyasal yangın söndürücü bulundurulması önerilmektedir. İzobütan taşımacılığında tünel geçişlerinde yerel kısıtlamalara uyulması zorunludur.

• ADR Sınıf 2 - Yanıcı Gaz
• Tehlike kodu: 23 | UN numarası: 1969
• Alçak alanlarda yangın ve patlama riski
• Araç ön ve arkasına zorunlu montaj
• Soğutucu endüstrisinde R600a olarak kullanılır