ADR tehlike tanımlama numarası 80, taşınan maddenin aşındırıcı ve korozif nitelikte olduğunu ifade eder. UN 1791 ise Hipoklorit çözeltisine (sodyum hipoklorit bazlı) uluslararası tehlikeli madde taşımacılığında atanmış kimlik numarasıdır. Hipoklorit çözeltisi, düşük konsantrasyonlarda gündelik kullanımda karşılaşılan bir madde gibi görünse de yüksek konsantrasyonda taşınan endüstriyel formları ciddi tehlikeler barındırır. 80-1791 levhası bu riski açıkça belgeler.

Hangi Araçlarda ve Sektörlerde Kullanılır?

80-1791 ADR levhası, endüstriyel konsantrasyonda sodyum hipoklorit taşıyan tanker araçlarında ve IBC konteyner yüklü kamyonlarda kullanılır. Başlıca kullanım alanları şunlardır: içme suyu ve atık su arıtma tesisleri, havuz ve yüzme tesisi kimyasalları, tekstil ağartma işlemleri, gıda ve içecek tesislerinde hijyen/sanitasyon, kâğıt hamuru ağartma endüstrisi ve hastane/okul temizlik hizmetleri. Türkiye'de belediye su arıtma altyapısı ve havuz kimyasalları sektörü bu levhaya sahip taşımaların en yoğun olduğu alanlardır.

80-1791 Levhasının Özellikleri

Levha 40x30 cm boyutlarında, turuncu zemin üzerine siyah baskıyla ADR standartlarına uygun olarak üretilir. Üst kısımda tehlike kodu 80, alt kısımda UN 1791 numarası yer alır. Hipoklorit çözeltisinin korozif buharlarına karşı dayanıklı malzemeden üretilen levha, uzun süre açık hava ve kimyasal ortamda kullanıma uygundur. Yansıtıcı yüzeyi sayesinde görünürlük her koşulda yüksek kalır. Araç ön ve arka paneline montaj için pratik bağlantı sistemleri ile kullanılabilir.

Taşıma Kuralları ve Yasal Zorunluluklar

• Hipoklorit çözeltisi ADR Sınıf 8 kapsamında taşınır; konsantrasyon oranına bağlı olarak ambalaj grubu II veya III olabilir.
• Sürücünün ADR belgesinin güncel olması ve acil durum prosedürlerini biliyor olması gerekmektedir.
• Araçta aşındırıcı maddelere uygun kişisel koruyucu ekipman ve dökülme absorban kiti bulunmalıdır.
• Hipoklorit çözeltisi asitlerle, amonyaklı bileşiklerle ve yanıcı maddelerle kesinlikle birlikte taşınamaz; zehirli klor gazı oluşma riski mevcuttur.
• Taşıma evraklarında uyumsuz madde bilgilerine açıkça yer verilmesi zorunludur.

Maddenin Tehlike Özellikleri

Sodyum hipoklorit çözeltisi güçlü bir oksitleyici ve aşındırıcı özellik taşır. Deriye ve göze temasında yanma, tahriş ve uzun süreli maruziyette doku hasarına neden olabilir. Klorlu buharların solunması solunum yollarını ciddi biçimde etkiler. En kritik tehlike, asitten veya amonyaklı bileşiklerle temas hâlinde klor gazı (Cl₂) oluşmasıdır; bu gaz son derece zehirli ve öldürücüdür. Çevreye sızdığında sucul organizmalara ve toprak yapısına zarar verir. Karanlık ve serin, havalandırmalı alanlarda muhafaza edilmeli, ışık ve ısıdan korunmalıdır.