30-1268 PETROL ÜRÜNLERİ Levhası

30 tehlike kodu, maddenin yanıcı bir sıvı olduğunu gösterir. 33 koduyla karıştırılmaması gerekir; 30 kodu, parlama noktası 23°C ile 60°C arasında kalan, yani 33 koduna kıyasla biraz daha düşük yanıcılık seviyesindeki sıvıları ifade eder. UN 1268 ise ham petrolün rafine edilmesi sonucunda elde edilen çeşitli petrol ürünlerine verilen genel UN numarasıdır. Bu kategori; nafta, kerosen, jet yakıtı, white spirit ve benzeri petrol distilasyon ürünlerini kapsar.

Hangi Araçlarda ve Sektörlerde Kullanılır?

Petrol distilasyon ürünleri; akaryakıt dağıtım sektöründe, havacılık yakıtı lojistiğinde, endüstriyel yağlama ve temizlik kimyasalları alanında yaygın biçimde kullanılmaktadır. Akaryakıt tankerleri, dağıtım depoları arasında sefer yapan lojistik araçları ve rafineriden perakende istasyonlara yakıt taşıyan araçlar bu levhayı kullanmaktadır. Türkiye'de akaryakıt sektörünün yoğun trafiği düşünüldüğünde, 30-1268 levhası en yaygın görülen ADR tanımlama araçlarından biridir.

30-1268 Levhasının Özellikleri

30-1268 levhası, standart ADR formatında 30x40 cm boyutundadır. Turuncu arka zemin üzerinde siyah baskılı 30 tehlike kodu ve 1268 UN numarası yer alır. Akaryakıt tankerlerinde kullanım için yakıt buharlarına ve benzin damlacıklarına karşı dayanıklı yüzey kaplaması tercih edilir. Levha, araç tipine göre tutucu zarf veya sürgülü sistem içinde kullanılır; sökülüp takılabilir. Uzun vadeli kullanım için reflektif yüzey seçeneği de mevcuttur.

Maddenin Tehlike Özellikleri

Petrol distilasyon ürünleri olan naftanın parlama noktası çok düşükken kerosenin parlama noktası 38°C'nin üzerindedir; bu nedenle tehlike dereceleri bileşime göre farklılık gösterir. Tüm bu ürünler yanıcı buhar üretebilir; geniş hacimlerde taşınan bu sıvıların buharları tutuşma kaynağına ulaştığında hızla alev alabilir. Bileşimine bağlı olarak hafif nörotoksik etkiler bildirilmiş olmakla birlikte birincil tehlike yangın ve patlama riskidir. Çevresel açıdan su ve toprak kirliliği potansiyeli taşırlar.

Taşıma Kuralları ve Yasal Zorunluluklar

• Petrol distilasyon ürünleri ADR Sınıf 3 kapsamındadır; ambalaj grubu ürün özelliğine göre II veya III olabilir.
• Araçlarda yangın söndürme ekipmanı ile geri tepme ventili bulunan topraklama kablosu bulundurulmalıdır.
• Dolum ve boşaltım işlemlerinde araç motoru kapatılmalı ve el freni çekilmiş olmalıdır.
• Taşıma belgesinde ürünün adı (nafta, kerosen, vb.), parlama noktası ve ambalaj grubu bilgisi yer almalıdır.
• Araç park alanı, su kanalları ve kanalizasyon sistemlerinden uzak seçilmelidir.
• Sürücü ADR Sınıf 3 için geçerli eğitim belgesine sahip olmalıdır.

Geri Yansıtma ve Görünürlük Değerleri

30-1268 PETROL ÜRÜNLERİ Levhası, retroreflektif turuncu folyo ile kaplanır; ışık kaynağına geri yansıtma yoğunluğu metrekarede en az 20 kandela/lüks, reflektörlü turuncu rengin parlaklık faktörü ise β > 0,12'nin üzerindedir. Bu optik değerler, 1268 UN numarasının karanlıkta ve kötü hava koşullarında da uzaktan okunmasını mümkün kılar.

Yangına ve Dış Ortam Koşullarına Direnç

Levhada kullanılan turuncu folyo ve plaka, en az 15 dakika boyunca doğrudan yangına maruz kaldığında takıldığı yerden sökülmez, eriyip akmaz ve üzerindeki numaralar okunabilir kalır. Malzeme ayrıca uzun süreli güneş ışığına (UV), yağmura, çamura ve aşırı sıcak-soğuk döngülerine karşı solmama ve ayrışmama özelliği taşır.

Kaza Anında Acil Ekiplere Katkısı

Kaza sonrası ilk dakikalar müdahalenin yönünü belirler. Reflektif turuncu levha, acil müdahale ekiplerinin aracın tehlikeli madde taşıdığını karanlıkta ve duman altında dahi anında görmesini sağlar. 1268 UN numarası sayesinde ekipler petrol ürünleri ile karşı karşıya olduklarını uzaktan anlar ve söndürme ile koruma yöntemini buna göre belirler.