Tanker levhasındaki 23 tehlike kodu, taşınan maddenin yanıcı gaz sınıfına girdiğini bildirir. Kodun başındaki 2, maddenin gaz olduğunu; ardından gelen 3 ise yanıcılık tehlikesini işaret eder. UN 1971 ise Birleşmiş Milletler'in uluslararası tehlikeli madde sınıflandırma sisteminde sıkıştırılmış doğalgaz veya metana atanan evrensel tanımlayıcı numaradır. Metan, doğalgazın temel bileşeni olup CNG (Sıkıştırılmış Doğalgaz) ve LNG (Sıvılaştırılmış Doğalgaz) taşımacılığında sıklıkla bu kod kullanılır.

Hangi Araçlarda ve Sektörlerde Kullanılır?

23-1971 levhası; doğalgaz dağıtım şirketleri, enerji üreticileri ve endüstriyel gaz tedarikçilerinin araçlarında zorunlu olarak bulunur. Bu levhayı taşıyan araçlar genellikle şu sektörlere hizmet verir:

• Şehir içi ve şehirlerarası doğalgaz dağıtımı
• Elektrik üretim santralleri için yakıt taşımacılığı
• CNG araç yakıt istasyonlarına ikmal
• Kimya ve petrokimya tesisleri
• Cam, çelik ve seramik fabrikaları
• Biyogaz rafine tesisleri ve dolum merkezleri

23-1971 Levhasının Özellikleri

ADR gerekliliklerine uygun olarak üretilen doğalgaz tanker levhası, standart turuncu arka zemin üzerine siyah baskıyla 23 tehlike kodunu üstte, 1971 UN numarasını altta gösterecek biçimde tasarlanır. Dikdörtgen levhalar genellikle 400 mm x 300 mm boyutlarında olup araç karoserinin ön ve arka kısımlarına yerleştirilir. Yansıtıcı yüzey uygulaması, gece taşımacılığında görünürlüğü artırarak trafik güvenliğine katkı sağlar.

Taşıma Kuralları ve Yasal Zorunluluklar

Doğalgaz ve metan taşımacılığı, ADR Sınıf 2 kapsamında düzenlenmektedir. Türkiye'de BOTAŞ ve EPDK mevzuatının yanı sıra Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik de bu taşımaları kapsar. Sürücünün ADR Sürücü Belgesi'na sahip olması zorunludur. Araçta yangın söndürücü, acil kapatma sistemi, topraklama kablosu ve taşıma belgelerinin eksiksiz bulunması yasal yükümlülüklerdendir. Özellikle tünel geçişlerinde ilgili güzergah kısıtlamaları takip edilmelidir.

Maddenin Tehlike Özellikleri

Doğalgaz, büyük ölçüde metandan oluşan renksiz ve kokusuz bir gazdır; güvenlik amacıyla içine odorant (tetrahydrotiyofen gibi kükürtlü bileşikler) eklenir. Havadan hafif olması, kaçak durumunda yukarı doğru dağılmasını sağlar; bu özellik kapalı alanlarda tavan kesiminde birikim riskini doğurur. Parlama aralığı %5 ile %15 arasındadır ve bu sınırlar içindeki karışımlarda patlama tehlikesi mevcuttur. Sıkıştırılmış hâlde taşındığında yüksek basınç, ek mekanik ve termal tehlikeler oluşturur. Gaz kaçaklarına karşı araçlarda sensör sistemleri ve otomatik kapatma vanaları kullanılmalıdır.