Bu levhadaki üç haneli 225 tehlike kodu, maddenin hem soğutulmuş sıvılaştırılmış gaz hem de oksitleyici özellik taşıdığını gösterir. İlk rakam 2 gaz sınıfını, ardından gelen 2 soğutulmuş sıvı niteliğini, son 5 ise oksitleyici (okside edici) tehlikeyi belirtir. UN 1072 ise Birleşmiş Milletler tehlikeli madde sisteminde sıkıştırılmış oksijene (basınçlı gaz tüplerinde taşınan oksijen) ayrılmış uluslararası tanımlayıcı koddur. Bu levha; hem yüksek basınçlı tüp demetleri hem de belirli ticari uygulamalarda karşılaşılan basınçlı oksijen taşımalarında kullanılır.

Hangi Araçlarda ve Sektörlerde Kullanılır?

225-1072 levhası, yüksek basınçlı oksijen tüplerini taşıyan araçlar ile tıbbi ve endüstriyel oksijen dağıtım firmalarının filolarında yaygın biçimde yer alır. Bu maddenin taşındığı başlıca sektörler şunlardır:

• Hastane ve klinikler için tıbbi oksijen tüpü dağıtımı
• Dalgıç ve su altı uygulamaları için solunum gazı tedariki
• Metal kesme, kaynak ve lehimleme sektörü
• İtfaiye ve acil kurtarma birimlerine ekipman ikmal
• Cam üretimi ve erime fırınları
• Kimya endüstrisi oksidasyon prosesleri

225-1072 Levhasının Özellikleri

ADR uyumlu 225-1072 levhası, turuncu arka zemin üzerinde üç haneli 225 tehlike kodunu üstte, 1072 UN numarasını altta gösterecek biçimde düzenlenir. Tüp demeti taşıyan araçlarda levhalar, ön tampon üstüne ve arka tüp kafesi kapısına monte edilir. Tehlike kodu üç haneli olduğundan rakam boyutları standarda uygun şekilde 65-100 mm arasında tutulmalı, tüm hane sayısının okunabilmesi sağlanmalıdır.

Taşıma Kuralları ve Yasal Zorunluluklar

Sıkıştırılmış oksijen, ADR Sınıf 2 (oksitleyici sıkıştırılmış gaz) kapsamında değerlendirilir. Tüp demetleri taşıyan araçlarda silindirlerin güvenli sabitleme ekipmanlarıyla bağlanması zorunludur; devrilme ve yuvarlanmayı önleyici kama ve zincir sistemleri kullanılır. Araçta yangın söndürücü bulunması ve sürücünün ADR belgesi taşıması yasal zorunluluktur. Tüplerin dolum tarihi ve muayene süresi takip edilmeli; vadesi geçmiş tüpler taşıma yapılmadan önce tespit edilmelidir. Oksijen varlığı nedeniyle araçta yağlı malzeme bulundurulmaması gerekir.

Maddenin Tehlike Özellikleri

Basınçlı oksijen, doğrudan yanmayan bir gaz olmakla birlikte son derece güçlü bir oksitleyicidir. Yanıcı maddelerle bir arada bulunduğunda yangının şiddetini ve yayılma hızını dramatik biçimde artırır. Yüksek basınçlı tüplerde mekanik hasar, düzensiz taşıma veya ısınma, tüpün roket gibi fırlamasına yol açabilecek ani basınç kaybına neden olabilir. Oksijence zengin ortamlarda normalde yanmayan materyaller dahi kolayca tutuşabilir; özellikle yağlar, plastikler ve organik maddeler yüksek oksijen konsantrasyonunda beklenmedik şekilde alev alabilir. Kaçak oksijen ortamında statik elektrik ve kıvılcımdan kesinlikle kaçınılmalıdır.