22-1013 KARBONDİOKSİT (Sıkıştırılmış Gaz) Levhası

22-1013 kodlu karbondioksit levhası, sıkıştırılmış CO2 taşıyan araçlar için kullanılan ADR uyumlu bir tehlike işaretleme unsurudur. Tehlike kodu 22, taşınan maddenin sıvılaştırılmış soğutulmuş gaz formunda bulunduğunu gösterir; bu durum hem düşük sıcaklık hem de basınç tehlikesine işaret eder. UN 1013, karbondioksit gazını uluslararası alanda tanımlayan numaradır. CO2, renksiz ve kokusuz bir gaz olduğu için varlığını duyusal olarak algılamak oldukça zordur; bu nedenle uyarı levhası, çevre güvenliği açısından kritik bir bilgi kaynağı işlevi görür.

Hangi Araçlarda ve Sektörlerde Kullanılır?

Sıkıştırılmış karbondioksit taşımacılığı; gıda ve içecek sektörü (karbonasyon), endüstriyel soğutma sistemleri, yangın söndürme tüpü üretimi, kaynak ve kesme uygulamaları, sera gazı takviyesi ile medikal uygulamalar gibi geniş bir kullanım alanına sahiptir. Basınçlı tüp taşıma araçları, kriyojenik tanker kamyonları ve özel donanımlı gaz taşıma araçları bu maddenin lojistiğinde en yaygın kullanılan taşıt türleridir. İçecek fabrikaları, hastaneler, kaynak merkezleri ve soğuk hava deposu işletmelerine düzenli CO2 sevkiyatı gerçekleştiren firmalar bu levhaya ihtiyaç duyar.

22-1013 Levhasının Özellikleri

Levha, ADR Sınıf 2 soğutulmuş sıvılaştırılmış gazlar standardına uygun üretilir. Turuncu zemin üzerine standart ADR boyutlarında tehlike kodu ve UN numarası net biçimde basılmıştır. Kriyojenik araçlarda sık karşılaşılan yoğuşma ve nem sorunlarına karşı dayanımlı malzeme kullanılır. Levhanın yüzeyi aşırı soğuk koşullarda kırılgan hale gelmeyecek şekilde özel formülasyona sahiptir. Araç ön ve arka kısmına monte edilebilecek standart bağlantı sistemleri mevcuttur.

Taşıma Kuralları ve Yasal Zorunluluklar

Karbondioksit, ADR Sınıf 2 kapsamında sıkıştırılmış gaz olarak sınıflandırılır. Taşıma esnasında araçta güncel tehlike levhası ve UN kimlik plakası bulunmalıdır. Sürücünün geçerli ADR belgesi taşıması zorunludur. Taşıma belgesi maddenin adını, UN numarasını, sınıfını ve miktarını içermelidir. Basınçlı kaplar periyodik basınç testinden geçirilmiş olmalı, araçta basınç tahliye güvenlik sistemi ve gaz kaçak dedektörü bulundurulmalıdır.

Maddenin Tehlike Özellikleri

Karbondioksit, boğucu bir gazdır ve yüksek konsantrasyonlarda oksijen yetersizliğine yol açarak hayati tehlike oluşturabilir. Renksiz ve kokusuz olması nedeniyle birikim tespiti güçtür; özellikle bodrum, silo ve tank altı gibi düşük noktalarda birikerek tehlikeli atmosfer oluşturur. Sıvı formu veya katı formu (kuru buz) ile temas, soğuk yanıklarına neden olabilir. Isıtılan kapalı kaplarda aşırı basınç artışı patlama riskini beraberinde getirir. Taşıma sırasında araç içine sızıntı olması durumunda sürücü bilinç kaybı yaşayabilir.

Geri Yansıtma ve Görünürlük Değerleri

22-1013 KARBONDİOKSİT (Sıkıştırılmış Gaz) Levhası, retroreflektif turuncu folyo ile kaplanır; ışık kaynağına geri yansıtma yoğunluğu metrekarede en az 20 kandela/lüks, reflektörlü turuncu rengin parlaklık faktörü ise β > 0,12'nin üzerindedir. Bu optik değerler, 1013 UN numarasının karanlıkta ve kötü hava koşullarında da uzaktan okunmasını mümkün kılar.

Yangına ve Dış Ortam Koşullarına Direnç

Levhada kullanılan turuncu folyo ve plaka, en az 15 dakika boyunca doğrudan yangına maruz kaldığında takıldığı yerden sökülmez, eriyip akmaz ve üzerindeki numaralar okunabilir kalır. Malzeme ayrıca uzun süreli güneş ışığına (UV), yağmura, çamura ve aşırı sıcak-soğuk döngülerine karşı solmama ve ayrışmama özelliği taşır.

Kaza Anında Acil Ekiplere Katkısı

Kaza sonrası ilk dakikalar müdahalenin yönünü belirler. Reflektif turuncu levha, acil müdahale ekiplerinin aracın tehlikeli madde taşıdığını karanlıkta ve duman altında dahi anında görmesini sağlar. 1013 UN numarası sayesinde ekipler karbondioksit (sıkıştırılmış gaz) ile karşı karşıya olduklarını uzaktan anlar ve söndürme ile koruma yöntemini buna göre belirler.